Có người thân nằm viện, nhất là ở các bệnh viện lớn đông đúc tại TP.HCM, là một thử thách thật sự với cả gia đình. Người nhà phải ngủ ghế xếp ngoài hành lang, xếp hàng lấy kết quả, chạy lên chạy xuống giữa các khoa, trong khi công việc ở nhà vẫn chờ. Dịch vụ chăm sóc người bệnh tại bệnh viện giúp gia đình có một người túc trực bên giường bệnh, thay phiên hoặc thay hoàn toàn cho người nhà.
Bài viết giải thích người nuôi bệnh làm gì trong bệnh viện, các khung giờ phổ biến, những quy định cần biết và cách bàn giao để việc chăm sóc liền mạch.
Vì sao cần người nuôi bệnh khi nằm viện?
Ở nhiều bệnh viện công tại Việt Nam, điều dưỡng khoa phụ trách rất nhiều giường bệnh cùng lúc. Họ tập trung vào công việc chuyên môn như phát thuốc, truyền dịch, theo dõi dấu hiệu sinh tồn. Phần chăm sóc sinh hoạt như ăn uống, vệ sinh, đi vệ sinh, xoay trở thường vẫn cần người nhà hỗ trợ. Đây là lý do gần như giường bệnh nào cũng có một người thân ở cùng.
Gia đình thường tìm đến dịch vụ nuôi bệnh tại bệnh viện trong các trường hợp:
- Người bệnh nằm viện dài ngày, người nhà không thể nghỉ làm liên tục.
- Gia đình ở tỉnh, đưa người thân lên TP.HCM điều trị nhưng không có người ở lại.
- Người bệnh cao tuổi, sau mổ lớn, tai biến, cần hỗ trợ gần như toàn bộ sinh hoạt.
- Người nhà đã trực nhiều đêm liền, cần người thay ca để nghỉ ngơi.
- Người bệnh là nam nhưng người nhà chủ yếu là nữ (hoặc ngược lại), cần người cùng giới hỗ trợ tắm rửa, vệ sinh.
Người nuôi bệnh làm gì trong bệnh viện?
Ngoài các việc chăm sóc cơ bản, nuôi bệnh trong viện có những nhiệm vụ đặc thù mà chăm sóc tại nhà không có.
Chăm sóc sinh hoạt tại giường
- Lau người, vệ sinh răng miệng, thay tã, thay quần áo, thay ga.
- Đút ăn, cho uống nước theo chế độ khoa dặn (ví dụ nhịn ăn trước mổ, ăn lỏng sau mổ).
- Xoay trở định kỳ cho người nằm lâu, hỗ trợ ngồi dậy, đi vệ sinh an toàn.
Hỗ trợ thủ tục và di chuyển trong viện
- Đưa người bệnh bằng xe lăn, băng ca đi làm xét nghiệm, chụp X-quang, CT, MRI, siêu âm.
- Nhận cơm từ căn tin hoặc mua đồ ăn theo chế độ.
- Giữ giấy tờ, phiếu chỉ định, nhắc lịch làm các cận lâm sàng.
Quan sát và báo cho nhân viên y tế
Đây là phần quan trọng nhất. Người nuôi bệnh là người ở bên người bệnh nhiều nhất, nên thường phát hiện thay đổi sớm. Họ sẽ gọi điều dưỡng khoa khi:
- Dịch truyền sắp hết, kim truyền bị sưng, chảy máu, tuột.
- Người bệnh sốt, khó thở, đau tăng, lơ mơ, nói nhảm.
- Vết mổ thấm máu, băng ướt, ống dẫn lưu có dấu hiệu bất thường.
Người nuôi bệnh không tự điều chỉnh tốc độ truyền, tháo kim, cho thêm thuốc hay can thiệp vào các thiết bị y tế. Mọi việc chuyên môn đều do nhân viên bệnh viện thực hiện.
Nuôi bệnh theo giờ và nuôi bệnh ban đêm
Dịch vụ chăm bệnh nhân nằm viện có nhiều khung giờ để gia đình kết hợp với lịch của mình:
- Nuôi bệnh theo giờ (ca 4–8 tiếng): phù hợp khi người nhà chỉ vắng một buổi, hoặc cần người hỗ trợ trong ngày phẫu thuật, ngày làm nhiều xét nghiệm.
- Nuôi bệnh ban ngày (12 tiếng): người nhà đi làm ban ngày, tối vào thay.
- Nuôi bệnh ban đêm: khung giờ được thuê nhiều nhất. Ban đêm người bệnh dễ lú lẫn, đòi dậy, dễ té ngã khi đi vệ sinh; người nhà thức nhiều đêm sẽ nhanh kiệt sức.
- Nuôi bệnh 24/24: dành cho người bệnh nặng hoặc gia đình không thể có mặt. Thường bố trí nhân viên luân phiên để đảm bảo sức khỏe người chăm.
Nếu người bệnh sắp mổ, gia đình nên đặt người nuôi bệnh từ trước ngày mổ 1 ngày. Như vậy nhân viên có thời gian làm quen với người bệnh và nắm được hướng dẫn của khoa.
Quy định người nuôi bệnh tại bệnh viện
Mỗi bệnh viện, thậm chí mỗi khoa, có quy định riêng. Tuy nhiên có một số điểm chung gia đình nên biết trước:
- Số người ở lại: thường chỉ cho phép một người chăm sóc ở cùng người bệnh, có thẻ hoặc giấy ra vào do khoa cấp.
- Giờ thăm bệnh: người thăm ngoài người chăm chính chỉ được vào trong khung giờ quy định.
- Khoa hồi sức, ICU, cấp cứu: thường hạn chế hoặc không cho người nhà ở lại. Người nuôi bệnh chỉ hỗ trợ khi người bệnh chuyển xuống khoa thường.
- Vệ sinh và an toàn: không nấu nướng trong phòng bệnh, không dùng thiết bị điện công suất lớn, giữ vệ sinh chung.
- Tài sản: bệnh viện thường khuyến cáo không mang nhiều tiền mặt, vật có giá trị.
Nhân viên NAVI care được hướng dẫn tuân thủ quy định của từng bệnh viện. Gia đình nên hỏi khoa về thủ tục cấp thẻ người nuôi bệnh để bàn giao cho nhân viên.
Các bệnh viện NAVI care thường hỗ trợ
NAVI care nhận nuôi bệnh tại hầu hết các bệnh viện công và tư ở TP.HCM, Bình Dương. Một số bệnh viện gia đình thường thuê người nuôi bệnh:
- Bệnh viện công: Chợ Rẫy, Nhân dân 115, Đại học Y Dược TP.HCM, Thống Nhất, Nhân dân Gia Định, Ung Bướu TP.HCM, Chấn thương Chỉnh hình, Quân y 175, Bình Dân, Thủ Đức, Nguyễn Tri Phương, Trưng Vương, Viện Tim.
- Bệnh viện tư: Tâm Anh, Vinmec Central Park, FV, Hoàn Mỹ Sài Gòn, Quốc tế City, Gia An 115, Xuyên Á.
- Khu vực Bình Dương cũ: Đa khoa tỉnh Bình Dương, Quốc tế Becamex, Quốc tế Hạnh Phúc.
Bàn giao ca giữa gia đình và người nuôi bệnh
Bàn giao tốt giúp người bệnh được chăm liền mạch, không bị “đứt quãng” khi đổi người. Gia đình nên chuẩn bị các thông tin sau:
- Chẩn đoán, khoa, số giường, tên bác sĩ điều trị.
- Chế độ ăn uống: được ăn gì, kiêng gì, có đang nhịn ăn không.
- Lịch xét nghiệm, chụp chiếu, phẫu thuật sắp tới.
- Thói quen của người bệnh: giờ ngủ, cách gọi khi cần, món thích ăn.
- Những điều cần đặc biệt chú ý: dễ té, hay kéo dây truyền, dị ứng.
- Số điện thoại người nhà để liên lạc bất cứ lúc nào.
Khi hết ca, người nuôi bệnh cũng bàn giao lại: người bệnh ăn uống, ngủ, tiểu tiện ra sao, bác sĩ dặn gì, có chỉ định mới không.
Khi gia đình cần thêm người hỗ trợ, tham khảo dịch vụ chăm sóc người bệnh của NAVI care tại nhà và tại bệnh viện. Bạn cũng có thể đọc thêm: chăm sóc người bệnh nằm liệt giường và chăm sóc người già tại nhà.
Có người túc trực, cả nhà yên tâm
Những ngày nằm viện sẽ nhẹ nhàng hơn khi có người ở bên người bệnh đúng lúc, đúng cách. Nếu gia đình cần thuê người nuôi bệnh ở bệnh viện tại TP.HCM hoặc Bình Dương, dù theo giờ, ban đêm hay 24/24, hãy liên hệ NAVI care để được sắp xếp nhanh nhất.
