Giơ tay lên phơi đồ, với lên kệ cao thì nhói ở vai. Ban đêm nằm nghiêng đè lên vai đau là thức giấc. Đây là kiểu đau vai hay gặp ở người trên 40 tuổi, người làm việc tay giơ cao và người chơi thể thao dùng tay nhiều. Nguyên nhân thường gặp là hội chứng chèn ép vai hoặc tổn thương chóp xoay (nhóm gân cơ bao quanh khớp vai). Phần lớn trường hợp chưa rách hoàn toàn có thể cải thiện bằng vật lý trị liệu đúng cách.
Chóp xoay và chèn ép vai là gì
Chóp xoay gồm bốn cơ và gân nhỏ giữ chỏm xương cánh tay nằm vững trong ổ khớp vai. Khi các gân này viêm, thoái hóa hoặc rách một phần, hoặc khoảng trống dưới mỏm cùng vai bị hẹp lại, gân bị cọ kẹt mỗi lần giơ tay. Kết quả là đau ở mặt trước, mặt ngoài vai, đôi khi lan xuống cánh tay.
Bệnh này khác với viêm dính khớp vai (đông cứng vai): ở đông cứng vai, người khác nâng tay giúp cũng không lên được vì khớp bị cứng. Ở chèn ép, chóp xoay, người khác nâng giúp thường vẫn lên được nhưng tự nâng thì đau, yếu. Phân biệt chính xác cần bác sĩ thăm khám, có thể kèm siêu âm hoặc chụp cộng hưởng từ.
Dấu hiệu cần đi khám trước
- Sau té ngã hoặc giật mạnh tay, đột nhiên không tự nâng tay lên được: có thể rách gân, cần khám sớm.
- Vai sưng, nóng, đỏ, kèm sốt.
- Đau vai trái kèm tức ngực, khó thở, vã mồ hôi: gọi cấp cứu ngay vì có thể là bệnh tim.
- Tê, yếu cả cánh tay, bàn tay: có thể nguyên nhân ở cột sống cổ.
- Đau dữ dội liên tục cả khi nghỉ, kèm sụt cân không rõ lý do.
Một buổi tập vật lý trị liệu vai gồm gì
- Đánh giá: tầm vận động chủ động và thụ động, động tác nào gây đau, sức cơ xoay ngoài, xoay trong, tư thế bả vai và lưng trên.
- Giảm đau khi phù hợp: chườm, xoa bóp vùng vai gáy, máy điện xung. Xem máy điện xung TENS.
- Lấy lại tầm vận động: bài con lắc, trượt tay trên bàn, tập với gậy, trong giới hạn không đau nhiều.
- Tăng sức cơ chóp xoay và cơ bả vai: co cơ tĩnh, rồi tiến lên dây thun, tạ nhẹ.
- Sửa tư thế và thói quen: hạn chế giơ tay quá đầu lặp lại, cách ngủ, cách xách đồ.
- Bài tập về nhà: 3–5 bài, mỗi ngày 10–15 phút.
Một số bài tập cơ bản
- Con lắc: cúi người, tay lành chống bàn, tay đau buông thõng, đung đưa nhẹ thành vòng tròn nhỏ 30 giây đến 1 phút.
- Trượt tay trên bàn: ngồi cạnh bàn, đặt tay lên khăn, đẩy khăn trượt ra trước rồi kéo về, 10 lần.
- Siết bả vai: kéo hai bả vai ra sau và xuống, giữ 5 giây, 10 lần.
- Xoay ngoài với dây thun: khuỷu tay sát người, gập 90 độ, kéo dây thun xoay cẳng tay ra ngoài chậm rãi, 10–15 lần. Chỉ tập khi đã được hướng dẫn và không gây đau nhói.
Nguyên tắc chung: đau nhẹ khi tập và hết trong vòng vài giờ là chấp nhận được. Đau tăng kéo dài sang ngày hôm sau nghĩa là cần giảm mức tập.
Lịch tập tham khảo
Thường 2–3 buổi mỗi tuần trong 4–6 tuần đầu, kết hợp tự tập mỗi ngày. Tổn thương gân hồi phục chậm, nhiều người cần 2–3 tháng mới thấy vai khỏe lại rõ. Nếu sau 6–8 tuần tập đều mà vẫn đau nhiều, yếu nhiều, nên tái khám để bác sĩ xem xét các hướng điều trị khác. Xem giá vật lý trị liệu tại nhà.
Đau vai kèm đau cổ, mỏi gáy, xem thêm vật lý trị liệu đau cổ vai gáy tại nhà. Đau vai sau mổ ung thư vú, xem tập vai sau mổ ung thư vú.
Đặt lịch tập vai tại nhà
Kỹ thuật viên vật lý trị liệu nhận lịch tại nhà ở Thủ Đức, Thuận An, Dĩ An, Thủ Dầu Một và lân cận, hoặc tập tại cơ sở Bình Hòa. Xem tất cả các tình trạng tại trang tập vật lý trị liệu tại nhà. Gọi hoặc nhắn Zalo 0988 44 6464.
Tập cùng kỹ thuật viên tại nhà: vật lý trị liệu tại nhà Thủ Đức, vật lý trị liệu tại nhà Quận 12, vật lý trị liệu tại nhà Gò Vấp, vật lý trị liệu tại nhà Bình Dương.
: Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.

