Những ngày đầu sữa về, rất nhiều mẹ thấy ngực căng cứng, nóng và đau. Có mẹ nghĩ ngay mình bị tắc tia sữa, có mẹ lại chủ quan cho rằng chỉ là cương sữa bình thường. Cương sữa và tắc tia sữa có biểu hiện gần giống nhau nhưng nguyên nhân, mức độ và cách xử lý khác nhau. Phân biệt đúng giúp mẹ xử lý kịp thời và tránh để tình trạng nặng thêm.
Cương sữa là gì
Cương sữa thường xuất hiện trong khoảng 2 đến 5 ngày sau sinh, khi sữa chuyển từ sữa non sang sữa trưởng thành và lượng sữa tăng nhanh. Lúc này lượng máu và dịch đến bầu ngực cũng tăng, khiến cả hai bên ngực căng, nặng và hơi nóng.
Cương sữa là phản ứng sinh lý. Khi bé bú đều và cơ thể mẹ điều chỉnh lượng sữa theo nhu cầu của bé, tình trạng thường giảm dần sau vài ngày.
Tắc tia sữa là gì
Tắc tia sữa xảy ra khi sữa bị ứ lại ở một hoặc vài ống dẫn sữa. Nguyên nhân thường gặp là bé ngậm vú chưa đúng, cữ bú cách quá xa, mẹ bỏ cữ hút hoặc mặc áo ngực quá chật. Tắc tia sữa có thể xảy ra bất kỳ lúc nào trong thời gian cho con bú, không chỉ những ngày đầu.
Bảng phân biệt cương sữa và tắc tia sữa
Xử lý cương sữa tại nhà
- Cho bé bú thường xuyên, khoảng 8 đến 12 lần mỗi ngày, kể cả ban đêm.
- Nếu quầng vú quá căng khiến bé khó ngậm, vắt bớt một ít sữa cho mềm trước khi cho bú.
- Chườm mát sau cữ bú có thể giúp giảm cảm giác căng tức.
- Mặc áo ngực vừa vặn, không quá chật.
Xử lý tắc tia sữa tại nhà
- Tiếp tục cho bé bú bên bị tắc, bắt đầu bằng bên này khi bé đói nhất.
- Chườm ấm và massage nhẹ theo hướng từ vùng tắc về phía núm vú.
- Đổi tư thế cho bú để sữa ở các vùng được thoát đều.
- Không day mạnh hoặc nặn ép vùng cục cứng vì có thể làm tổn thương mô.
Mẹ có thể xem hướng dẫn chi tiết trong bài tắc tia sữa nổi cục cứng phải làm sao. Nếu đã tự xử lý mà chưa đỡ, mẹ có thể gọi dịch vụ thông tắc tia sữa tại nhà để được kỹ thuật viên hỗ trợ.
Khi nào cần đi khám
- Sốt từ 38°C trở lên, ớn lạnh, mệt mỏi.
- Vùng ngực đỏ, nóng, đau tăng dần dù đã cho bú.
- Có dịch bất thường hoặc mủ chảy ra.
- Tình trạng không cải thiện sau 24 đến 48 giờ.
Các dấu hiệu này có thể cho thấy mẹ đang bị viêm tuyến vú sau sinh và cần bác sĩ thăm khám.
Phòng ngừa cả cương sữa và tắc tia sữa
Cho bé bú sớm sau sinh, bú theo nhu cầu, kiểm tra khớp ngậm và không để ngực căng quá lâu là những cách đơn giản nhất. Xem thêm cách phòng ngừa tắc tia sữa cho mẹ sau sinh.
Nếu cần người hỗ trợ trong những tuần ở cữ, tham khảo dịch vụ chăm sóc mẹ sau sinh tại nhà của NAVI care. Hotline dịch vụ mẹ và bé: 0982 000 314.
Lưu ý: Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường.
