Nhiều gia đình muốn tìm hiểu chữa zona theo Đông y, nhất là khi người lớn tuổi đau dai dẳng sau zona. Bài viết này giải thích cách Y học cổ truyền nhìn nhận bệnh, những gì có thể làm và những điều cần tránh, để bạn kết hợp đúng với điều trị của bác sĩ.
Tên gọi zona trong Đông y
Sách Y học cổ truyền mô tả zona bằng nhiều tên: Xà xuyến sang (dải mụn như rắn quấn), Triền yêu hỏa đan (vệt lửa quấn eo), Hỏa đới sang hay Đới trạng bào chẩn. Các tên gọi đều phản ánh đặc điểm dải mụn nước đỏ, nóng rát, nằm một bên người.
Nguyên nhân theo Y học cổ truyền
Theo Đông y, zona hình thành khi cơ thể có sẵn yếu tố bên trong như can uất hóa hỏa, tỳ hư sinh thấp, lại gặp nhiệt độc từ bên ngoài. Thấp nhiệt và hỏa độc ứ lại ở kinh lạc, bốc ra da thành mụn nước, gây đau rát.
Y học hiện đại xác định nguyên nhân là virus thủy đậu tái hoạt động khi sức đề kháng giảm. Hai cách giải thích nhìn cùng một bệnh từ hai góc khác nhau. Trong thực hành, chẩn đoán và điều trị kháng virus vẫn do bác sĩ đảm nhận. Xem dấu hiệu zona thần kinh.
Các thể bệnh thường gặp
Thể khí trệ huyết ứ tương ứng với giai đoạn đau dây thần kinh sau zona. Đây là giai đoạn châm cứu thường được dùng nhiều nhất.
Các phương pháp Y học cổ truyền
Châm cứu, điện châm
Thầy thuốc chọn huyệt theo đường kinh đi qua vùng đau và theo tiết đoạn thần kinh, thường dùng nhóm huyệt Giáp tích hai bên cột sống, phối hợp huyệt ở xa như Hợp cốc, Khúc trì, Thái xung, Dương lăng tuyền, Chi câu tùy thể. Một số tổng quan nghiên cứu cho thấy châm cứu có thể hỗ trợ giảm đau sau zona, nhưng chất lượng bằng chứng còn hạn chế. Vì vậy châm cứu nên đi kèm, không thay thế điều trị của bác sĩ.
Xoa bóp bấm huyệt
Xoa bóp nhẹ vùng lân cận và bấm các huyệt ở xa giúp thư giãn cơ, dễ ngủ hơn. Tuyệt đối không xoa lên vùng mụn nước hay da đang trầy. Tham khảo điện châm là gì.
Thuốc thang
Thuốc Đông y được kê theo từng thể bệnh, từng cơ địa. Người bệnh cần được thầy thuốc Y học cổ truyền khám trực tiếp, không tự bốc thuốc theo bài truyền miệng, nhất là người lớn tuổi đang dùng nhiều thuốc tây hoặc có bệnh gan, thận.
Những cách “chữa dân gian” nên tránh
- Vẽ zona bằng mực, đắp lá, giã thuốc nam đắp lên mụn: không làm virus biến mất, dễ gây nhiễm trùng, để lại sẹo và làm chậm việc đi khám.
- Chọc vỡ mụn nước, chích lể tại chỗ.
- Giác hơi, cạo gió lên vùng tổn thương.
- Bỏ thuốc bác sĩ kê để chỉ dùng thuốc nam.
Mụn zona thường tự khô sau 1 đến 2 tuần. Nhiều người thấy “vẽ xong khỏi” là do bệnh tự diễn tiến, không phải nhờ vẽ.
Kết hợp Đông y và Tây y đúng thời điểm
- Giai đoạn mụn nước mới nổi: đi khám bác sĩ, dùng thuốc theo chỉ định, giữ da sạch khô.
- Giai đoạn đóng vảy: tiếp tục theo dõi, có thể bắt đầu châm huyệt ở xa nếu còn đau nhiều.
- Da đã lành, còn đau: phối hợp châm cứu, điện châm, xoa bóp, vận động nhẹ và chăm giấc ngủ.
Ăn uống hợp lý cũng giúp hồi phục, xem bị zona kiêng gì.
Đặt lịch châm cứu tại nhà
NAVI care có Y sỹ Y học cổ truyền châm cứu, xoa bóp bấm huyệt tại nhà ở TP.HCM, Bình Dương hoặc tại cơ sở Bình Hòa, Thuận An. Giá từ 450.000đ. Xem dịch vụ châm cứu tại nhà và giá châm cứu tại nhà. Hotline: 0988 44 6464
Lưu ý: Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo. Y học cổ truyền là phương pháp hỗ trợ, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.

