Nhiều người bị zona thần kinh lúc đầu tưởng đau cơ, đau sườn hay đau dạ dày, vài ngày sau mới thấy mụn nước nổi thành chùm. Nhận ra sớm giúp bạn đi khám kịp lúc, giảm đau nhanh hơn và giảm nguy cơ đau kéo dài về sau.
Zona thần kinh là gì
Zona do cùng loại virus gây thủy đậu. Sau khi khỏi thủy đậu, virus không mất đi mà nằm im trong hạch thần kinh. Khi sức đề kháng giảm, do tuổi tác, căng thẳng, bệnh mạn tính hoặc thuốc ức chế miễn dịch, virus có thể tái hoạt động và đi dọc theo dây thần kinh ra da.
Vì vậy zona thường chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể, theo một dải, không vượt qua đường giữa.
Dấu hiệu zona theo từng giai đoạn
Trước khi nổi mụn (1 đến 5 ngày)
- Đau rát, châm chích, ngứa hoặc tê ở một vùng da một bên.
- Có thể mệt, đau đầu, sốt nhẹ.
Giai đoạn phát ban
- Da đỏ, sau đó nổi các mụn nước trong, mọc thành chùm theo dải.
- Vị trí hay gặp: ngực, lưng, hông, bụng, một bên mặt hoặc trán.
- Đau rát rõ, chạm vào rất khó chịu.
Giai đoạn đóng vảy
Sau khoảng 7 đến 10 ngày, mụn nước khô, đóng vảy và thường lành trong 2 đến 4 tuần. Một số người vẫn còn đau sau khi da lành, đó là đau dây thần kinh sau zona.
Zona có lây không
Zona không lây theo kiểu “bị zona truyền sang zona”. Tuy nhiên dịch trong mụn nước có chứa virus. Người chưa từng bị thủy đậu và chưa tiêm ngừa thủy đậu nếu tiếp xúc trực tiếp với dịch này có thể bị nhiễm và mắc thủy đậu.
Những người cần đặc biệt tránh tiếp xúc với vùng mụn nước:
- Phụ nữ mang thai chưa có miễn dịch thủy đậu.
- Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ chưa tiêm ngừa.
- Người suy giảm miễn dịch.
Cách hạn chế lây: che kín vùng mụn nước bằng gạc sạch hoặc quần áo, không gãi, rửa tay thường xuyên, dùng khăn và đồ cá nhân riêng cho đến khi tất cả mụn đã đóng vảy.
Khi nào cần đi khám ngay
- Càng sớm càng tốt khi vừa nổi mụn, lý tưởng trong 72 giờ đầu. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng virus, có hiệu quả tốt nhất khi dùng sớm.
- Zona ở vùng trán, quanh mắt, đầu mũi: cần khám mắt sớm vì có thể ảnh hưởng thị lực.
- Zona ở tai, kèm méo miệng, chóng mặt, ù tai.
- Mụn lan rộng nhiều vùng, sốt cao, lơ mơ.
- Người trên 50 tuổi, người có bệnh nền, đang hóa trị hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch.
- Vùng da sưng nóng, chảy mủ, có dấu hiệu nhiễm trùng.
Những việc không nên làm
- Không chọc vỡ mụn nước, không gãi.
- Không đắp lá, đắp thuốc nam, bôi các loại không rõ nguồn gốc lên tổn thương, dễ gây nhiễm trùng và để lại sẹo.
- Không tự ý dùng thuốc bôi chứa corticoid.
- Không kiêng tắm. Bạn vẫn có thể tắm nhẹ bằng nước mát, lau khô nhẹ nhàng.
Xem thêm bị zona kiêng gì, ăn gì để tránh kiêng sai cách.
Phòng ngừa zona
Hiện tại Việt Nam đã có vắc xin phòng zona dành cho người lớn, thường được khuyến nghị cho người từ 50 tuổi trở lên và một số người suy giảm miễn dịch. Hãy hỏi bác sĩ hoặc trung tâm tiêm chủng để biết bạn có phù hợp hay không. Bên cạnh đó, ngủ đủ, ăn đủ chất, kiểm soát tốt bệnh nền và giảm căng thẳng giúp cơ thể có sức đề kháng tốt hơn.
Y học cổ truyền đóng vai trò gì
Trong giai đoạn cấp, việc quan trọng nhất là khám và điều trị theo bác sĩ. Y học cổ truyền phù hợp hơn ở giai đoạn sau, khi da đã lành mà vẫn còn đau, mất ngủ, mệt mỏi. Khi đó châm cứu, điện châm, xoa bóp bấm huyệt có thể được phối hợp để hỗ trợ giảm đau. Tìm hiểu thêm ở bài zona theo Đông y.
Đừng để cơn đau kéo dài
Nếu bạn hoặc người nhà đã khỏi zona nhưng vẫn còn đau rát, NAVI care có Y sỹ Y học cổ truyền đến châm cứu tại nhà ở TP.HCM và Bình Dương. Xem dịch vụ châm cứu tại nhà. Hotline: 0988 44 6464
Lưu ý: Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.

