Được chẩn đoán thoát vị đĩa đệm, nhiều người sợ cử động, nằm im nhiều ngày chờ hết đau. Thực tế, với phần lớn trường hợp không có dấu hiệu nguy hiểm, giữ vận động ở mức chịu được và tập đúng cách giúp phục hồi tốt hơn. Vật lý trị liệu thoát vị đĩa đệm nhằm giảm đau, giữ cột sống linh hoạt và tăng sức cơ bảo vệ lưng.
Thoát vị đĩa đệm có cần nằm nghỉ hoàn toàn không
Các hướng dẫn điều trị đau thắt lưng và đau thần kinh tọa hiện nay khuyên người bệnh duy trì sinh hoạt ở mức chịu được, tránh nằm bất động kéo dài. Nằm lâu làm cơ yếu đi, cứng khớp và có thể khiến đau kéo dài hơn. Nhiều trường hợp thoát vị đĩa đệm cải thiện dần trong vài tuần đến vài tháng với điều trị bảo tồn.
Dấu hiệu phải đi cấp cứu ngay
- Tê vùng đáy chậu, quanh hậu môn, mặt trong đùi (vùng “yên ngựa”).
- Bí tiểu, tiểu không tự chủ hoặc mất kiểm soát đại tiện.
- Yếu chân tăng nhanh, bàn chân rũ xuống.
- Đau dữ dội kèm sốt, sụt cân không rõ lý do.
Đây có thể là dấu hiệu chèn ép thần kinh nặng cần xử trí sớm, không tập hay xoa bóp tại nhà.
Các bài tập thường dùng
Bài tập cụ thể nên được chọn sau khi có chẩn đoán. Dưới đây là một số bài thường dùng với thoát vị đĩa đệm thắt lưng mức độ nhẹ, vừa:
1. Nằm sấp chống khuỷu tay
Nằm sấp, chống hai khuỷu tay, ngực hơi nâng lên, giữ 30 giây đến 1 phút. Nếu cơn đau ở chân giảm hoặc dồn lên gần lưng hơn là dấu hiệu tốt. Nếu đau lan xuống chân nhiều hơn, dừng bài này.
2. Nằm sấp chống tay đẩy người lên
Khi bài 1 dễ chịu, có thể tập đẩy thẳng tay nâng ngực lên, hông vẫn chạm sàn, giữ 2–3 giây, làm 10 lần.
3. Siết cơ bụng sâu
Nằm ngửa co gối, hóp nhẹ bụng dưới như kéo rốn về phía cột sống, thở đều, giữ 10 giây, làm 10 lần.
4. Cầu mông
Nằm ngửa co gối, nâng hông lên thành một đường thẳng từ vai đến gối, giữ 5 giây, hạ chậm. Làm 10 lần.
5. Bird dog
Quỳ bốn điểm, duỗi một tay ra trước và chân đối diện ra sau, giữ lưng thẳng, 5 giây mỗi bên.
6. Đi bộ
Đi bộ trên mặt phẳng 10–30 phút, chia nhiều lần trong ngày, tăng dần theo sức.
Động tác và thói quen nên tránh
- Cúi gập người nâng vật nặng, xoay vặn lưng đột ngột.
- Ngồi lâu không đổi tư thế, ngồi ghế quá thấp, quá mềm.
- Gập người chạm mũi chân, gập bụng kiểu cũ khi đang đau.
- Bẻ lưng, đi nắn chỉnh mạnh ở nơi không có chuyên môn.
Tư thế sinh hoạt hằng ngày
- Nhặt đồ: ngồi xổm gập gối, giữ lưng thẳng, ôm vật sát người.
- Ngồi: ghế có tựa, kê gối nhỏ sau thắt lưng, đứng dậy đi lại mỗi 30–45 phút.
- Ngủ: nằm nghiêng kẹp gối giữa hai gối, hoặc nằm ngửa kê gối dưới khoeo.
- Ngồi dậy từ giường: nghiêng người sang bên, chống tay đẩy người lên.
Xoa bóp, châm cứu có giúp không
Xoa bóp nhẹ, châm cứu có thể hỗ trợ giảm co cứng cơ và đau khi đã được chẩn đoán và không có dấu hiệu nguy hiểm. Không nên xoa bóp mạnh, ấn sâu vào cột sống. Đọc thêm thoát vị đĩa đệm có nên xoa bóp bấm huyệt. Thoát vị đĩa đệm cổ, xem thoát vị đĩa đệm cổ tập vật lý trị liệu; sau mổ, xem tập sau mổ thoát vị đĩa đệm.
Tập cùng kỹ thuật viên tại nhà
Khi đau nhiều, không chắc tập đúng, hoặc đã tự tập vài tuần không đỡ, nên có kỹ thuật viên vật lý trị liệu đánh giá và hướng dẫn. Kỹ thuật viên chọn bài theo hướng đau thay đổi khi tập, điều chỉnh mức độ và chỉ cách sinh hoạt bảo vệ lưng. Xem tập vật lý trị liệu tại nhà. Kỹ thuật viên nhận lịch tại nhà ở Thủ Đức, Thuận An, hoặc tập tại cơ sở Bình Hòa. Gọi hoặc nhắn Zalo 0988 44 6464.
Tập cùng kỹ thuật viên tại nhà: vật lý trị liệu đau lưng tại nhà Thủ Đức, vật lý trị liệu tại nhà Quận 12, vật lý trị liệu tại nhà Gò Vấp, đau lưng cho người làm khu công nghiệp Bình Dương.
: Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.

