Vài ngày sau sinh, mẹ thấy dưới nách sưng lên một cục, ấn vào đau tức, có khi còn rỉ ra chút sữa. Nhiều mẹ lo là hạch hay tắc tia sữa nặng. Tắc tia sữa ở nách hay gặp nhất là do mô vú phụ căng lên khi sữa về. Phần lớn trường hợp tự giảm khi lượng sữa ổn định, nhưng mẹ vẫn cần biết khi nào là bình thường và khi nào phải đi khám.
Vì sao dưới nách có thể sưng khi cho con bú
Mô tuyến vú không chỉ nằm trong bầu ngực mà có thể kéo dài lên vùng nách, gọi là đuôi nách của tuyến vú. Một số mẹ còn có mô vú phụ nằm riêng ở nách. Mô này cũng tạo sữa như bầu ngực, nên những ngày sữa về nó căng lên thành một khối mềm hoặc chắc dưới nách.
Cũng có khi vùng tắc nằm ở phần ngực sát nách, nơi áo ngực, đai địu hoặc tư thế nằm hay tì đè.
Dấu hiệu thường gặp
- Khối sưng dưới nách xuất hiện vài ngày sau sinh, cùng lúc sữa về.
- Căng tức, đau khi giơ tay hoặc khi áo cọ vào.
- Có thể to lên trước cữ bú và nhỏ lại sau cữ bú.
- Đôi khi có lỗ nhỏ trên da rỉ sữa.
Chăm sóc tại nhà
- Cho bé bú đều theo nhu cầu, đổi tư thế, trong đó có tư thế bế ôm bóng (kẹp nách) để cằm bé hướng về phía nách.
- Chườm lạnh 10–15 phút sau cữ bú lên vùng nách bằng túi lạnh bọc khăn để giảm sưng.
- Vuốt thật nhẹ trên da từ khối sưng về phía hõm nách và xương đòn để giảm phù nề. Không day, không bóp.
- Mặc áo rộng, tránh áo ngực có gọng hoặc đai địu cấn vào nách.
- Không cố vắt hay hút cho hết khối ở nách. Mô vú phụ thường không có đường thoát sữa rõ ràng, nặn mạnh chỉ làm sưng thêm.
Vì sao nên ưu tiên chườm lạnh, xem tắc tia sữa nên chườm nóng hay lạnh. Nếu chưa chắc là căng sữa hay tắc, đọc phân biệt cương sữa và tắc tia sữa.
Bao lâu thì hết
Khi lượng sữa điều chỉnh theo nhu cầu của bé, thường sau vài ngày đến vài tuần, khối sưng do mô vú phụ nhỏ dần. Khi ngừng cho con bú, mô này cũng trở lại như trước. Xem thêm tắc tia sữa có tự hết không.
Khi nào cần đi khám
- Khối ở nách đỏ, nóng, đau tăng dần, kèm sốt hoặc ớn lạnh.
- Khối không nhỏ lại sau vài tuần, hoặc vẫn còn sau khi đã ngừng cho bú.
- Khối cứng, không di động, không thay đổi theo cữ bú.
- Có hạch nổi nhiều chỗ hoặc mẹ có triệu chứng toàn thân khác.
Bác sĩ có thể khám và siêu âm để phân biệt mô vú phụ, hạch bạch huyết hay nguyên nhân khác.
Khi nào cần người hỗ trợ tại nhà
Nếu vùng tắc ở ngực sát nách, bé bú không hiệu quả ở bên đó hoặc mẹ chưa quen tư thế bế ôm bóng, NAVI care có dịch vụ thông tắc tia sữa tại nhà. Kỹ thuật viên nữ vuốt nhẹ giảm sưng, chỉnh tư thế và khớp ngậm, không day mạnh vào vùng nách. Hotline: 0982 000 314.
Lưu ý: Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.

