Đứng dậy là trời đất quay cuồng, quay đầu trên gối cũng chóng mặt, buồn nôn. Nhiều người gọi chung là “rối loạn tiền đình” và tìm đến châm cứu chữa rối loạn tiền đình. Châm cứu có thể hỗ trợ một số trường hợp, nhưng trước hết cần biết chóng mặt của mình do đâu, vì có những kiểu chóng mặt phải đi cấp cứu ngay.
Rối loạn tiền đình là gì
Hệ tiền đình gồm tai trong, dây thần kinh tiền đình và các vùng ở não giúp cơ thể giữ thăng bằng. Khi một phần trong hệ này trục trặc, người bệnh thấy chóng mặt, quay cuồng, mất thăng bằng, buồn nôn.
“Rối loạn tiền đình” là cách gọi chung, không phải một bệnh cụ thể. Các nguyên nhân thường gặp gồm:
- Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính: chóng mặt ngắn vài chục giây khi nằm xuống, trở mình, ngửa cổ. Rất hay gặp ở người lớn tuổi.
- Viêm dây thần kinh tiền đình: chóng mặt dữ dội kéo dài nhiều ngày, thường sau cảm cúm.
- Bệnh Ménière: chóng mặt từng cơn kèm ù tai, nghe kém, đầy tai.
- Chóng mặt do thiếu máu não, tụt huyết áp tư thế, tác dụng phụ của thuốc, lo âu.
Chóng mặt nào phải đi cấp cứu ngay
Chóng mặt có thể là dấu hiệu của đột quỵ, nhất là ở người có tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao. Gọi cấp cứu 115 hoặc đến bệnh viện ngay nếu chóng mặt kèm:
- Méo miệng, nói khó, nói ngọng đột ngột.
- Yếu hoặc tê một bên tay chân.
- Nhìn đôi, mất thị lực đột ngột.
- Đi loạng choạng, không thể tự đứng vững.
- Đau đầu dữ dội đột ngột, khác hẳn mọi lần.
- Ngất, đau ngực, tim đập rất nhanh hoặc rất chậm.
Với những trường hợp này, không châm cứu, không cạo gió, không chờ “để xem sao”.
Châm cứu hỗ trợ rối loạn tiền đình ra sao
Một số nghiên cứu cho thấy châm cứu có thể giúp giảm mức độ chóng mặt và buồn nôn ở một số người, nhưng chất lượng bằng chứng còn hạn chế. Châm cứu phù hợp nhất khi người bệnh đã được bác sĩ khám, loại trừ nguyên nhân nguy hiểm, và còn chóng mặt nhẹ, hay tái phát, kèm căng cơ cổ vai, mất ngủ, lo âu.
Với chóng mặt tư thế kịch phát lành tính, cách hiệu quả nhất thường là các nghiệm pháp đặt lại sỏi tai do bác sĩ hoặc kỹ thuật viên được đào tạo thực hiện. Châm cứu không thay thế được nghiệm pháp này.
Góc nhìn Y học cổ truyền
Đông y xếp chóng mặt vào chứng huyễn vựng. Thường gặp các thể: can dương thượng cang (chóng mặt kèm đau đầu, nóng nảy, huyết áp cao), đàm thấp trung trở (nặng đầu, buồn nôn, người béo, ăn nhiều đồ béo), khí huyết hư (mệt, da xanh, chóng mặt khi đứng lâu) và thận tinh bất túc (người lớn tuổi, ù tai, mỏi lưng gối).
Một buổi châm cứu thường gồm
- Hỏi bệnh, đo huyết áp hai tư thế nằm và đứng, xem thuốc đang dùng.
- Châm các huyệt vùng đầu cổ như Bách hội, Phong trì, cùng huyệt ở xa như Nội quan, Túc tam lý, Thái xung, chọn theo thể bệnh.
- Xoa bóp nhẹ vùng cổ vai gáy nếu có co cứng. Không vặn cổ mạnh.
- Cho người bệnh ngồi dậy từ từ, nghỉ vài phút trước khi đứng.
Xem thêm bấm huyệt chữa đau đầu và châm cứu chữa mất ngủ nếu bạn kèm đau đầu, khó ngủ.
Cần bao nhiêu buổi
Người bệnh thường châm 2 đến 3 buổi mỗi tuần, đánh giá lại sau khoảng 6 đến 10 buổi. Nên ghi lại số cơn chóng mặt mỗi tuần để so sánh. Nếu không đỡ, hoặc cơn chóng mặt thay đổi tính chất, cần khám lại chuyên khoa thần kinh hoặc tai mũi họng. Đọc thêm châm cứu bao nhiêu buổi thì có hiệu quả.
Phòng té ngã khi đang chóng mặt
- Thức dậy ngồi ở mép giường khoảng 1 phút rồi mới đứng.
- Bật đèn ngủ ban đêm, dọn vật cản trên lối đi, lắp tay vịn nhà vệ sinh.
- Không lái xe, không leo cao khi đang có cơn.
- Uống đủ nước, ăn đúng bữa, hạn chế rượu bia, cà phê.
- Không tự ý uống thuốc tiền đình kéo dài, vì một số thuốc làm chậm quá trình não tự thích nghi.
Châm cứu tại nhà cho người hay chóng mặt
Người đang chóng mặt rất ngại đi xe ra ngoài. NAVI care có Y sỹ Y học cổ truyền đến châm cứu, xoa bóp bấm huyệt tại nhà ở TP.HCM và Bình Dương, hoặc bạn có thể đến cơ sở Bình Hòa khi đã đỡ. Giá từ 450.000đ. Xem dịch vụ châm cứu tại nhà và ai không nên châm cứu. Hotline: 0988 44 6464
Lưu ý: Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo. Châm cứu là phương pháp hỗ trợ, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.

